Strona główna | Artykuły | Linki | Literatura Eksploracyjna | Email

Obrona Twierdzy Wrocław została przez historyków opracowana bardzo dokładnie. Napisano całe tomy o działaniach Armii Radzieckiej i broniących się jednostek niemieckich. Wrocław stał się symbolem fanatycznej brony Niemiec i wojny totalnej stosowanej przez Rosjan podczas oblężenia miasta. Wrocław swoje zadanie w pewnym sensie spełnił - związał znaczne siły rosyjskie, ale sztabowcy niemieccy nie wzięli pod uwagę zasobów ludzkich Związku Radzieckiego. Armia Czerwona zablokowała twierdzę, ale nie zatrzymała impetu uderzenia ofensywy styczniowej. Gdy zdobyto Berlin, Wrocław nada się bronił. Stolica Dolnego Śląska była doskonale przygotowana do obrony. Oprócz zapasów i możliwości produkcyjnych stacjonował tam garnizon złożony z doborowych jednostek wspartych dwoma pułkami spadochroniarzy i rozbudowanym zapleczem logistycznym. Prace fortyfikacyjne, oprócz budowy linii umocnień typu betonowe schrony - forty bojowe wokół miasta i w zabudowie centrum, obejmowały cały system umocnień polowych, rowów i zapór przeciwpancernych, oraz pól minowych. Dla ludności cywilnej przygotowano na podwórkach kamienic, w parkach i piwnicach betonowe schrony i ukrycia, które przetrwały do dnia dzisiejszego. Obecnie są one zagospodarowywane przez administrację mieszkaniową i Obronę Cywilną. W ostatnich latach właśnie o tych schronach i okryciach zrobiło się dosyć głośno. Otóż całe lata opowiadano legendy o zawalonych, nieodkrytych schronach i umocnieniach, w których być może nadal nikt od zakończenia II wojny świtowej nie był.

     Co kryją owe podziemia i czy w ogóle istnieją? Przełomowy okazał się rok 1992. Wówczas otwarto podziemia pod Dworcem Głównym. Legendy o tym schronie mówią o trzech poziomach zbrojonych betonowych pomieszczeń i systemie podziemnej komunikacji kolejowej. Jak na razie udostępniono jeden poziom w formiecentrum handlowego. W izbach odchodzących od głównego korytarza mogło pomieścić się od 30 do 50 osób. Do głównego korytarza wchodziło się schodami z hallu dworca, lub wejściem bezpośrednio z placu położonego przed dworcem - wejście około 50 metrów na wprost od głównego wejścia. Według moich obliczeń, na udostępnionym obecnie poziomie mogło się ukryć około 1000 osób. Tym samym nasuwa się wniosek, że to trochę mało miejsca, biorąc pod uwagę fakt, że na dworcu wrocławskim - dużym węźle kolejowym, przebywało znacznie więcej ludzi. Doliczyć należy mieszkańców okolicznych domów i pracowników kolei niemieckich. Czy są więc jeszcze dwa poziomy? Gdzie są do nich wejścia? Czy w czasach utajniania wszystkiego, co dotyczy obronności kraju pracowano nad tym? Na pewno tak, ale nasza obecna wiedza ogranicza się do faktów jakie już znamy i pewnych domysłów. Czy istniał podziemny dworzec kolejowy? Pomimo istniejących przesłanek i dowodów oraz zwolenników tej teorii nie wydaje mi się to możliwe. Technicznie była by to ogromna inwestycja, bardzo trudna do ukrycia. W czasach kiedy dworzec budowano, jeszcze nie planowano II wojny światowej. Pomimo wybitnych zdolności Niemców w tworzeniu obiektów specjalnych, nie sądzę aby byli w stanie zbudować podziemne torowiska i hale przeładunkowe, bądź perony. Innym podziemnym obiektem, o którym mówią poszukiwacze skarbów i tajemnic III Rzeszy, jest podziemny szpital w rejonie Placu Grunwaldzkiego. Wiadomo, że obecny teren stanowił wówczas (podczas oblężenia) lotnisko polowe, budowane już podczas walki o miasto, na potrzeby dowództwa i sztabu obrony Wrocławia. Czy pod tymże lotniskiem lub w jego okolicy był podziemny szpital na kilkaset łóżek, wraz z całym zapleczem?

     Relacje niektórych świadków wskazują na ten trop, ale czy ich pamięć nie jest zawodna? Czy nie są to tylko fantazje? Otóż w rejonie Placu Grunwaldzkiego, przy jednej z bocznych ulic obecnego Śródmieścia, stoi duży obiekt o budowie fortecznej, wielkości dużej trzypiętrowej kamienicy. W przypadku walk obronnych, spełniałby swoje zadanie w tym rejonie, pod warunkiem wyburzenia okolicznych domów, odsłonięcia pól i sektorów ostrzału blokując dostęp do mostów na Odrze. Jednakże taki obiekt wielkości kamienicy, pełniący funkcję fortu obronnego stanowiący dobry cel dla ciężkiej artylerii i lotnictwa, byłby narażony na szybkie zniszczenie.
Najprawdopodobniej (wskazuje na to wygląd i budowa) był przeznaczony na wielki szpital, lub przeciw lotniczy schron dla ludności. Doskonale wkomponowany w zabudowę miejską, tym samym nieźle zamaskowany przed rozpoznaniem lotniczym, z góry wygląda jak kamienica zamieszkana przez cywilów, nie będąca celem w działaniach wojennych.

Podobne obiekty fortyfikacyjne znajdują się jeszcze przy ulicy Grabiszyńskiej, Legnickiej i koło Dworca Nadodrze. Przeznaczenie tych dwóch ostatnich mogło być bojowo - ochronne, gdyż są to okrągłe trzypiętrowe budowle z otworami w ścianach, mogącymi służyć za strzelnice.. Wracając do domysłów o podziemnym szpitalu, wydaje mi się dziwnym, że podczas prac budowlanych w rejonie Placu Grunwaldzkiego nienatrafiono na jego ślady.

A tak na marginesie, czy rozsądnym byłoby umiejscowienie szpitala w okolicach lotniska polowego, stanowiącego jeden z ważniejszych celów do eliminacji w trakcie działań wojennych? Inni świadkowie twierdzą, że w okolicach stadionu olimpijskiego były usytuowane magazyny zapasów wojennych dla broniącego się miasta.

     W rejonie tym podczas oblężenia, stacjonowały jednostki wojskowe zgromadzone do obrony miasta. Sprzyjała temu zabudowa willowa, ogrody i rozległe parki przedmieścia. Czy pod stadionem coś było? A może coś jeszcze jest? Wydaje się to bardziej prawdopodobne, gdyż stadion sam w sobie nie stanowił ważnego celu wojskowego i mógł być niezłym kamuflażem dla rozległego podziemnego obiektu magazynowego.

     Zakres prac przy budowie stadionu umożliwiał też prace podziemne i przygotowanie tam wzmocnionych ukrytych hal magazynowych. Teren ten podczas okupacji był chroniony przez wojsko co też może wskazywać na to, że "coś" tam było. Jeden z robotników przymusowych opowiadał o wejściach pod ziemię i instalacjach przypominających windy towarowe, w okolicy gdzie obecnie znajduje się zegar i tablica stadionu.
W okresie powojennym wielu przymusowych robotników i mieszkańców miasta wyjechało z Wrocławia, a instalacje wojskowe przejmowała Armia Radziecka. Do końca jej pobytu w Polsce niewiele wiedziano o terenach zajmowanych przez Rosjan. W okresie szybkiej rozbudowy odzyskanego miasta, głównym problemem było jego zagospodarowanie i odbudowa, a nie śledzenie tajemnic III Rzeszy. A szkoda bo żyło wówczas jeszcze wielu świadków. Obecnie, temat stał się modny i ciekawy i na tyle ważny, że zainteresowała się nim wrocławska Obrona Cywilna. Przy pomocy Towarzystwa Eksploracyjnego, od lat tropiącego tajemnicze historie i budowle, rozpoczęto prace mające wyjaśnić tajemnice.

     Rosjanie wycofując się z wrocławskich koszar, przy okazji porządków, zaczęli wyrzucać na śmietnik poniemieckie mienie wojskowe. A to daje dużo do myślenia. Co zabezpieczono w zdobytym Wrocławiu i umieszczono w "zonach" dostępnych nawet nie dla wszystkich oficerów rosyjskich? Co wywieziono na początku lat dziewięćdziesiątych do Rosji? Tego jak na razie nie wie nikt, a ślady poniemieckiego uzbrojenia, ekwipunku bojowego i skrzyń odnajdują na porosyjskich poligonach - śmietnikach domorośli poszukiwacze skarbów.

Galeria zdjęć

Strona główna | Artykuły | Linki | Literatura Eksploracyjna | Email